Een eerste woning kopen lukt voor veel starters allang niet meer op eigen kracht. In 2025 deed een recordaantal van hen een beroep op aanvullende financiering, en dat zegt iets over hoe scheef de onderkant van de koopmarkt inmiddels staat. De cijfers komen van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn), het Hypotheken Data Netwerk (HDN) en ABN AMRO. Ze schetsen samen een beeld dat weinig hoopvol stemt.
Vorig jaar maakten 8.132 huishoudens gebruik van de Starterslening bij de aankoop van hun eerste huis. Dat is vijftien procent meer dan een jaar eerder en het hoogste aantal sinds de regeling bestaat. De Starterslening overbrugt het gat tussen de maximale hypotheek die iemand kan krijgen en de prijs die op het bordje van de makelaar staat. Steeds meer mensen hebben dat duwtje blijkbaar nodig.
Het financieringsgat zit precies in het betaalbare segment
Van de ongeveer 120.000 woningen die starters in 2025 kochten, ging bijna zeven procent met behulp van een Starterslening over de toonbank. De gemiddelde koopsom van die woningen lag op 310.451 euro. Dat is fors lager dan het landelijke gemiddelde van bijna 390.000 euro dat starters betalen. Wie de regeling gebruikt, koopt dus juist in het goedkopere deel van de markt. En laat dat nou net het deel zijn waar de financierbaarheid het hardst knelt.
SVn ziet de Starterslening relatief vaak terechtkomen bij alleenstaanden en bij huishoudens met een kleiner budget. De gemiddelde gebruiker is ook jonger dan de starter die zonder extra lening koopt. Negen op de tien leningen gaan naar woningen onder de betaalbaarheidsgrens van 405.000 euro, meestal appartementen of tussenwoningen. Opvallend: 71 procent van de leningen wordt door één persoon afgesloten. Het beeld van het tweeverdienersstel dat samen de markt op gaat klopt voor deze groep dus niet.
De bedragen blijven oplopen
Dat starters steeds vaker aankloppen voor extra geld, valt samen met hypotheken die alleen maar dikker worden. Volgens HDN steeg het gemiddelde hypotheekbedrag voor starters de afgelopen jaren van ruim 330.000 euro naar bijna 368.000 euro. Gemiddeld lenen ze inmiddels 4,6 keer hun bruto jaarinkomen. Dat is een hoop schuld om mee te beginnen aan je wooncarrière.
Wat doet zo’n krappe markt met het gedrag van kopers? Die laten steeds vaker de zekerheden los waar je vroeger niet aan zou hebben getornd. Uit een steekproef onder NVM-makelaars blijkt dat ongeveer veertig procent van de kopers een bod uitbrengt zonder financieringsvoorbehoud. Springt de financiering toch niet rond, dan zit je vast aan de koop. En naar schatting 55 procent koopt zonder bouwkundige keuring vooraf. Je weet dan letterlijk niet wat er achter de muren schuilt voordat je tekent.
Voorbereiding blijft achter, terwijl de inzet hoog is
Hier wringt het misschien wel het meest. Ondanks de financiële druk bereidt een flink deel van de starters zich nauwelijks voor op de aankoop. ABN AMRO ondervroeg oriënterende starters en kwam tot een ontnuchterende uitkomst: ruim zes op de tien had nog geen gesprek gevoerd met een bank of een financieel adviseur. Tegelijk denkt tweederde van hen dat een huis kopen zonder financiële hulp simpelweg niet haalbaar is.
Die twee dingen passen slecht bij elkaar. Je weet dat het krap wordt, je vermoedt dat je hulp nodig hebt, maar het gesprek dat je verder helpt stel je uit. Voor wie nu op zoek is, is dat eigenlijk het belangrijkste signaal uit deze cijfers. Regelingen als de Starterslening bestaan en worden druk gebruikt, maar je moet er wel op tijd bij zijn. Een vroeg gesprek met een adviseur maakt vaak het verschil tussen meedoen en toekijken.
De optelsom is duidelijk genoeg. Hogere prijzen, zwaardere maandlasten en stevige concurrentie duwen een groeiende groep richting aanvullende financiering. Voor de een is dat de enige manier om binnen te komen, voor de ander een bewuste keuze om sneller vermogen op te bouwen. SVn wijst er terecht op dat wie eerder een koophuis heeft, ook eerder begint met sparen in stenen. Maar het blijft balanceren. Wie aan de onderkant van de markt instapt met een maximale lening en zonder vangnet, heeft weinig ruimte als het tegenzit. De vraag is hoe lang die rek er nog in zit.
Overweeg je zelf je eerste woning te kopen en wil je weten wat in jouw situatie haalbaar is? Neem gerust contact op met M&D Real Estate voor advies dat bij jouw plannen past.